A calidade do aire no Estado español durante 2014

Todas as versións deste artigo : [Català] [Castellano] [Galego]

Un total de 44,7 millóns de persoas respiraron aire contaminado durante 2014 no Estado español. O Informe anual de Calidade do Aire de Ecoloxistas en Acción conclúe que o 95% da poboación e o 94% do territorio estiveron expostos a uns niveis de contaminación que superan as recomendacións da Organización Mundial da Saúde.

O tráfico nas zonas metropolitanas é a principal causa da contaminación. Mais as administracións continúan sen afrontar un problema que afecta á saúde da cidadanía, aos cultivos e aos espazos naturais. Arriscan a saúde da poboación e o pagamento de multas millonarias.

[Informe] La calidad del aire en el Estado español durante 2014

O informe elaborado por Ecoloxistas en Acción analiza os datos recollidos en 700 estacións oficiais de medición instaladas en todo o Estado español. Presenta datos exhaustivos da calidade do aire, por comunidades autónomas e por sustancias contaminantes.

O informe de Ecoloxistas en Acción toma como referencia tres limitacións:

  • Os valores máximos de contaminación recomendados pola Organización Mundial da Saúde.
  • O obxectivo a longo prazo para a protección da vexetación estabelecido pola Unión Europea.
  • Os valores límite de obrigado cumprimento estabelecidos pola normativa de UE (considerabelmente máis laxos que os recomendados pola OMS)

De acordo aos primeiros dous parámetros, en 2014 polo menos 44,7 millóns de persoas no Estado español respiraron aire contaminado, o 95% da súa poboación. Un total de 474.000 quilómetros cadrados, o 94% do territorio, víronse afectados pola contaminación atmosférica.

Segundo os valores límite estabelecidos pola UE, a poboación afectada polo aire contaminado o ano pasado foi de 15,5 millóns de persoas. Unha de cada tres persoas respirou aire que infrinxe os límites que marca a lei.

Con esta referencia, a superficie exposta a niveis de contaminación que danan a vexetación alcanza 263.000 km2, máis da metade do Estado español. A metade do territorio soporta unha contaminación atmosférica que incumpre os estándares legais vixentes en 2015 para protexer os cultivos agrícolas e os ecosistemas naturais.

A principal fonte de contaminación en áreas urbanas, onde se concentra a maior parte da poboación, é o tráfico rodado.

Os contaminantes que provocan máis problemas de saúde son as partículas en suspensión (PM10 e PM2,5), o dióxido de nitróxeno (NON2), o ozono troposférico (O3) e o dióxido de xofre (SO2).

As partículas foron o contaminante que máis incrementaron a súa incidencia en 2014, mentres que o dióxido de nitróxeno e o xofre declinaron lixeiramente. Aumenta a preocupación polos elevados niveis de benzo(a)pireno, un contaminante canceríxeno.

Para a valoración da porcentaxe de poboación que respira aire contaminado tivéronse en conta todos estes contaminantes.

- O ozono troposférico é o contaminante que presenta unha maior extensión e afección á poboación, cuns niveis que se manteñen estacionarios ou mesmo á alza. Isto débese ao incremento das temperaturas medias e das situacións meteorolóxicas extremas (vagas de calor) durante o verán, como resultado do cambio climático.

Durante o ano 2014, os niveis de ozono reducíronse lixeiramente a respecto dos de 2013, pero aínda así a práctica totalidade da poboación e das formacións vexetais españolas soportaron aire con concentracións de ozono perigosas para a saúde humana e vexetal.

- As partículas (PM10 e PM2,5), o dióxido de nitróxeno (NON2) e o dióxido de xofre (SO2) no aire afectan a máis de dúas terceiras partes da poboación do Estado. Seguen, por tanto, sendo unha seria ameaza para a saúde, a pesar de que o ano pasado continuou a tendencia á baixa dos dous últimos contaminantes que se iniciou en 2007.
- A redución dos niveis de partículas, NO2 e SO2 débese fundamentalmente á crise, que provocou unha redución forzada da mobilidade e a diminución da actividade industrial.

Tamén contribúe nesta tendencia a evolución do parque automobilístico cara a vehículos máis pequenos e eficientes, así como a substitución da xeración eléctrica en centrais térmicas (que reduciron a súa actividade un 37% desde 2008) pola enerxía eólica e solar.

Non se pode dicir que a redución de contaminantes se deba ás medidas adoptadas polas administracións, senón á conxuntura.

- Cada ano rexístranse perto de 27.000 mortes prematuras no Estado español por afeccións derivadas da contaminación do aire, de acordo ás últimas estimacións da Comisión Europea.

- Os custos sanitarios derivados da contaminación atmosférica representan entre o 2,8% e o 4,6% do PIB español, uns 46.000 millóns de euros, segundo un recente estudo da Organización Mundial da Saúde. Os danos provocados sobre os cultivos e os ecosistemas naturais tamén implican custos económicos.

- As administracións públicas arriscan o pagamento dunha multa millonaria por vulneración da lei. A Comisión Europea iniciou, en xaneiro de 2009, un procedemento de infracción contra España polo incumprimento da normativa sobre partículas PM10 que está a piques de chegar ao Tribunal de Xustiza Europeo. A semana pasada a Comisión abriu un novo expediente a España polos niveis de dióxido de nitróxeno.

- A información á cidadanía por parte das administracións públicas non é nin adecuada nin axustada á gravidade do problema.

- Os Plans de Mellora da Calidade do Aire e os Plans de Acción para reducir a contaminación son obrigatorios segundo a lexislación vixente. Porén, non existen en moitos casos, en particular os relativos ao ozono. Os plans existentes son inefectivos na maioría das ocasións por falta de vontade política. Estes plans son responsabilidade de Comunidades Autónomas e Concellos.

- As principais vías de actuación para reducir a contaminación do aire son a diminución do tráfico motorizado, a redución da necesidade de mobilidade e a potenciación do transporte público. É necesario ademais dar facilidades á bicicleta nas cidades.

Deben adoptarse mellores técnicas industriais dispoñibles e a redución drástica da xeración eléctrica por centrais térmicas, en particular as que utilizan carbón.




Visitantes conectados: 424